Murabbiylar: So'nggi chora - tovon puli

Ronald Kuman Barselonani tark etgan bo'lsada, Joan Laporta hali unuta olgani yo'q. Sababi, niderlandiyalik mutaxassis shartnomani muddatidan avval bekor qilgan klubdan kattagina tovon puli talab qilmoqda. «Barselona»dan Kuman 12 mln. evroni olgan taqdirda ham, eng yirik tovon puli olgan murabbiylar ro'yxatida 10-o'rindan joy oladi. E'tiborli jihati shundaki, Joze Mourino mazkur ro'yxatdan ikki marta joy olgan, tovondorlik bobida esa «Chelsi» etakchi - natija bermay qo'ygan murabbiylarni ayab o'tirmaydi.

ANTONIO KONTE («Chelsi», 2018 yil)

Italiyalik murabbiy «Yuventus»dagi muvaffaqiyatdan (3ta chempionlik unvoni) keyin Italiya termasi bilan Evro-2016 chorak finaliga chiqdi. Germaniya bilan kechgan bahs 1:1 hisobida yakunlanib, penaltilar seriyasida omad nemislarga kulib boqdi. Shundan keyin Konte termani tark etib, «Chelsi»ga o'tdi va 3 yillik shartnoma imzoladi. Biroq 2 yildan keyin uni iste'foga chiqarishdi. Avvaliga OAV murabbiy 10 mln. evro miqdorida tovon puli olishini ma'lum qilgandi. Lekin klub hisobotida ancha yirik mablag' - 31 mln. evro zikr etilgandi. Qizig'i, Konte avvaliga bu miqdordan ancha ozroq, lekin 10 mln.dan ko'proq talab qilgan, «Chelsi» esa ko'nmagandi. Oxir-oqibat, murabbiy sudga murojaat qildi va g'olib chiqdi. Darvoqe, yirik miqdordagi tovon pullari Abramovich uchun yangilik emas.

JOZE MOURIN'O («MYu», 2018)

«Benazir» Manchesterga kelgan paytida, undan hamma mo''jiza kutgan va «qizil iblislar»ning chempion bo'lishlarini taxmin qilgandi. Amalda jamoa Liga kubogi va Angliya Superkubogi sohibi bo'ldi, ELda g'olib chiqdi. Ammo APL-da shohsupaga ko'tarilish nasib etmadi. 2018/19 yillar mavsumi startidagi muvaffaqiyatsizlikdan so'ng Mou lavozimidan chetlatildi, «MYu» esa 23 mln. evroli tovon pulini qurtdek sanab berdi.

JOZE MOURIN'O («Chelsi», 2007)

«Ko'klar» tarixidagi eng omadli murabbiy kutilmaganda 2007 yilning sentyabrida jamoani tark etdi. Bunga qadar murabbiy jamoa sov-rinlar kollektsiyasini 2ta APL chempionligi, Angliya kubogi, 2ta Liga kubogi, Angliya Superkubogi bilan boyitgandi. Uning ayrim masalalarda Abramovich bilan kelisha olmay qolgani haqida gap-so'zlar paydo bo'lgan, biroq bu shuncha sovrinlarni qo'lga kiritishiga xalal bermagandi. Yangi mavsumdagi omadsiz start Jozening iste'fosiga bahona bo'ldi. EChLdagi uy uchrashuvida «Rusenborg» bilan qayd etilgan durangdan (1:1) keyin Abramovich 21 mln. evrodan voz kechish bilan orani ochiq qildi.

LORAN BLAN («PSJ», 2016)

Bir paytlari Blan «Bordo»ni Liga1 shohsupasiga olib chiqqanligiga hozir ishonish qiyin. Ana shu muvaffaqiyat ta'siri ostida murabbiy Frantsiya terma jamoasi boshqaruviga taklif etildi. Lekin Evro-2012 chorak finalida bo'lg'usi chempion - Ispaniyaga imkoniyat boy berilgach, Loran ketishga qaror qilgandi. 2013 yilda murabbiy «PSJ» boshqaruvini qo'liga oldi va 3tadan chempionlik, Liga va Frantsiya kuboklarini, 2ta Frantsiya kubogini hadya etdi. Keyin 2020 yilgacha mo'ljallangan yangi shartnomaga imzo chekdi. Ammo yozda qayd etilgan EChL doirasidagi navbatdagi muvaffaqiyatsizlikdan so'ng iste'foga chiqarildi. Rahbariyatning fikricha, jamoa nufuzli turnirda g'alaba qozonishi lozim, Blan esa buni ta'minlay olmadi. Natijada parijliklar 20 mln. evroni qurbon qilishga majbur bo'ldilar.

LUIS FELIPE SKOLARI («Chelsi», 2009)

«Chelsi»ga bu taniqli murabbiy Braziliya va Portugaliya terma jamoalaridagi muvaffaqiyatli faoliyatdan keyin kelgandi. Uning rahbarligida jamoa yomon o'ynamadi, EChLda «pley-off» bosqichiga chiqdi, APLda etakchilar safida bo'ldi. Lekin murabbiy Drogba va Anelkalar ko'ngliga yo'l topa olmadi. Shogirdlari yonma-yon to'p surishni istamadilar va doimo murabbiy bilan bahslashaverdilar. Skolari esa futbolchidan gap eshitadigan murabbiylar sirasidan emasdi. U 7 oydan keyin «Chelsi»ni tark etdi. Keyinchalik murabbiy barvaqt iste'foga o'zi sababchi bo'lganligini tan oldi. Shunga qaramasdan, klub 16 mln. evro miqdoridagi tovon pulini to'ladi.

FABIO KAPELLO (Rossiya terma jamoasi, 2015)

Italiyalik mutaxassis Rossiyada risoladagidek ishlayotgandi. Biroq vaqti kelib, RFI moliyaviy muammolarga duch keldi, Kapelloning ish haqini o'z vaqtida bera olmadi, jamoaning natijalari pasaya boshladi. 2015 yilning yozida italiyalik murabbiyni iste'foga chiqarib, unga Rossiya futbolidagi rekord ko'rsatkich miqdorida tovon puli to'landi. Aslida, don Karlo 21 mln. evro olishga haqli edi, lekin tomonlar 15 mln.ga kelishib olishdi.

MAURISIO POChETTINO («Tottenxem», 2019)

Angliyada Pochettino «Tottenxem»ni APLning eng sara jamoalari safiga olib chiqqandi, uning davrida «taqachilar» 2-o'rinni egalladilar, EChL finaliga chiqdilar. Biroq Maurisio 5 yil ichida birorta sovrinni qo'lga kirita olmadi. Shu bois, jamoa uchun omadsiz kelgan 2019/20 yillar mavsumida mutasaddilar argentinalik mutaxassisni 14,5 mln. evro bilan rozi qilib, lavozimidan chetlatishdi.

ANDRE VILLASh-BOASh («Chelsi», 2012)

Navbatdagi portugaliyalik murabbiy va «ko'klar»ning sobiq ustozi. AVB «Chelsi»ga Karlo Anchelottidan keyin keldi. Bu o'ziga xos kamyob voqea. Gap shundaki, murabbiy «Portu» bilan barcha ichki sovrinlar - chempionat, kubok va Superkubok musobaqalarida g'olib chiqishi va qo'shimchasiga, EL kubogini qo'lga kiritish orqali mashhur bo'lgandi. Yanada ajablanarli fakt - bularning barchasiga AVB «ajdaholar» jamoasidagi debyut mavsumida erishgandi. Qolaversa, u nufuzli xalqaro turnirning eng yosh g'olibi (33 yosh, 213 kun) bo'lgandi. Bundan tashqari, Boash «Portu» bilan uzoq muddatga mo'ljallangan shartnomaga imzo chekkan, kelishuvni barvaqt bekor qilish uchun manfaatdor tomon 15 mln. evro tovon puli to'lashi lozim edi. «Chelsi» ana shu xarajatni ham o'z zimmasiga olgandi. Lekin AVBning Angliyadagi faoliyati kutilganidek muvaffaqiyatli bo'lmadi. U hatto dastlabki mavsumini yakunlashga ham ulgurmadi va mart oyida «Chelsi»ni tark etdi. Klub esa shartnomaga binoan, 14 mln. evro to'ladi.

ROBERTO DI MATTEO («Chelsi», 2012)

AVB iste'fosidan keyin «ko'klar» boshqaruvini o'z zimmasiga olgan italiyalik murabbiy barchani lol qoldirgan holda, EChL va Angliya kubogi turnirlarida zafar quchdi. Keyin tabiiyki, «vaqtinchalik bajaruvchi» maqomidan forig' bo'lib, 2 yillik shartnomani imzoladi. Biroq jamoa yangi mavsum startida omadsizlikka uchragach, Di Matteo noyabr oyida lavozimidan chetlatildi. Klub esa unga 13 mln. evro tovon puli to'ladi. Shu tariqa Abramovich yarim yil ichida 2 nafar murabbiyni iste'foga iqarish uchun 27 mln. evrodan voz kechdi.

RONAL'D KUMAN («Barselona», 2021)

Bu murabbiy voqeasi ro'yxatdagi kasbdoshlarinikidan farq qiladi. Gap shundaki, niderlandiyalik mutaxassis o'zining «Barselona»ga ustozlik qilishdek azaliy orzusini ro'yobga chiqarish uchun Niderlandiya qirollik futbol federatsiyasiga o'z hamyonidan 5 mln. evro to'lagandi. Lekin kataloniyaliklar bilan shartnoma tuzayotganida 2022 yilning yozidan avvalroq hamkorlik to'xtatilsa, manfaatdor tomon 12 mln. evro miqdorida tovon to'lashini ta'kidlab o'tishni talab qilgandi. Shu sababli, Kuman mazkur ro'yxatimizdan joy oldi. Lekin Ispaniya OAV ana shu 12 mln.ning 5 «limoni» NQFFga murabbiy to'lagan mablag' ekanligini ta'kidlamoqda. Xullas, nima bo'lganda ham, Kuman 12 mln. evroni talab qilmoqda, yon berishni istamayapti.

S.RAHMONOV tayyorladi